phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

สยามรัฐรายวัน 17 ตุลาคม 2561

เทศกาลกินเจมีระยะเวลาประมาณ ๑๐ วัน น่าจะมีความหมายคล้ายกับเทศกาลถือศีลอด (Lent) ในศาสนาคริสต์ (๔๐ วันก่อนวันปาสกา) เดือนเราะมาฎอนในศาสนาอิสลาม เข้าพรรษาในพุทธศาสนา

            คุณค่าและความหมายของเทศกาลเหล่านี้ที่คล้ายกัน คือ การชำระตนให้บริสุทธิ์ทั้งทางกาย ใจ และวิญญาณ ฟื้นฟูพลังทางจิตวิญญาณ

            ลึกๆ หมายถึงช่วงเวลาของการถือศีล การปฏิบัติธรรม การแผ่เมตตาต่อผู้อื่น ต่อสรรพสัตว์ ฟื้นฟูความสัมพันธ์ที่เสียหาย การให้อภัย การคืนดี

            การอดอาหารมีหลายแบบ ที่เคร่งครัดที่สุดคือการดื่มแต่น้ำอย่างเดียว มีอดอาหารแบบงดเนื้อสัตว์ กินผักเป็นหลัก มีการอดอาหารเฉพาะวันและเวลา อย่างการงดเนื้อวันศุกร์ของชาวคริสต์ อดอาหารวันพุธต้นเทศกาลถือศีลอด หรือวันศุกร์ศักดิ์สิทธิ์ วันสิ้นพระชนม์ของพระเยซู

            การอดอาหารทำให้มีเวลาปฏิบัติธรรม สวดภาวนา หยุดพักจากภารกิจ หยุดคิดในชีวิตประจำวันที่บางครั้งแสนจะจำเจและน่าเบื่อ

            การอดอาหารถ้าทำด้วยจิตใจบริสุทธิ์และถูกวิธีทำให้เกิดความสงบ ขับพิษทั้งทางร่างกายและจิตใจ ให้ผลดีต่อสุขภาพ ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ อย่างเบาหวาน ความดัน ไขมันสูง ลดน้ำหนัก มีการวิจัยทางการแพทย์พบว่า คนที่อดอาหารตามความเชื่อในศาสนาหรือประเพณีอายุยืน มีคำอธิบายว่า การอดอาหารก่อให้เกิดกระบวนการกำจัดเซลล์ไม่ดี (autophagy) และสร้างเซลล์ดีขึ้นมาใหม่

            เทศกาลกินเจ เทศกาลถือศีลอด ทำให้คิดถึงตัวเอง ทบทวนการดำเนินชีวิต การกินการอยู่ในความพอดีมีเหตุผล สร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายและจิตใจ ซึ่งมีรายละเอียดว่าควรทำอะไรอย่างไร

            อย่างบางคนต้องการใช้เวลาเทศกาลนี้เพื่อดูแลสุขภาพ ลดน้ำหนัก ก็ควรวางแผนว่าจะกินอะไรอย่างไร ไม่ใช่งดเนื้อสัตว์ แต่กินผัดผักน้ำมันท่วมทุกวัน ไม่เว้นน้ำอัดลม ขนมกรุปกรอบเต็มโต๊ะทำงาน เพราะกินผักอย่างเดียวหิวแน่ถ้าไม่รู้จักกินอาหารที่อิ่มท้องแต่ให้พลังงานน้อย ซี่งมีมากมาย

            การอดอาหาร หรือการเลือกอาหารที่เหมาะสมเป็นเรื่องที่ทางการแพทย์ก็ปฏิบัติอยู่แล้ว อย่างคนป่วยด้วยโรคต่างๆ ก็ให้อาหารตามสภาพ หรือให้อดในบางกรณี เช่นหลังการผ่าตัด ก่อนตรวจเลือด

            อย่างโรคมะเร็งที่มีคำแนะนำให้กินอาหารที่ไม่ไปช่วยเซลล์มะเร็งให้ขยายตัว การอดบางระยะทำให้เซลล์มะเร็งบางส่วนตายได้ แต่อดนานๆ คนไข้ก็อาจตายก่อนเพราะขาดอาหาร ไม่มีภูมิต้านทาน

            การอดอาหารมีความหมายสำคัญทางศาสนาและทางสังคม มหาตมะ คานธี สัญลักษณ์ของอหิงสา บิดาแห่งชาติของอินเดีย ที่อดอาหารถึง ๑๗ ครั้งในชีวิตของท่านเพื่อการต่อสู้กับความอยุติธรรมและนำไปสู่การแก้ปัญหาต่างๆ ของบ้านเมือง

            ท่านทำได้และสำเร็จเพราะเจตจำนงอันแกร่งกล้าและจิตใจที่บริสุทธิ์ ท่านอดอาหารเพราะเชื่อว่ามนุษย์ทุกคนมีความดีงามในจิตใจ ทุกคนสามารถแสดงออกถึงความสงสาร ความเป็นพี่น้อง ความอดทนและการยอมรับผู้อื่น ความเมตตาและความรัก ท่านเชื่อว่า ไม่ว่าคนจะดูโหดร้ายและไร้มนุษยธรรมเพียงใด ลึกๆ แล้วทุกคนก็มีหัวใจ

            มหาตมะ คานธี ใช้การอดอาหารเป็นเครื่องมือในการแสดงออกถึงเมตตาธรรม และปลุกเร้าคุณธรรมนี้ในจิตใจของผู้คน การอดอาหารของท่านจึงทำให้ความขัดแย้งต่างๆ ยุติลง

            มหาตมะ คานธีมีชีวิตที่เรียบง่าย ท่านกินข้าว กินผัก กินผลไม้ กินถั่วเป็นหลัก ท่านบอกว่า อาหารไม่ใช่เพื่อดับความหิวเท่านั้น แต่เป็นอะไรที่สร้างจิตสำนึกของคน ท่านคือผู้สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนทั่วโลก โดยเฉพาะขบวนการสิทธิพลเมืองในประเทศต่างๆ ที่ใช้หลักอหิงสา

            การอดอาหารที่ไม่ได้ทำเพื่อตัวเองเท่านั้น แต่ทำเพื่อคนอื่นด้วย มีตัวอย่างของเริ่องนี้จากประเทศเยอรมนีหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อบาทหลวงท่านหนึ่งเสนอว่า เวลาอดอาหารและของที่ชอบในระหว่างเทศกาลถือศีลอด ๔๐ วันก่อนปาสกา แทนที่จะเก็บเงินที่ได้จากการอดนั้นไว้เพื่อตัวเอง ควรจะบริจาคให้คนอื่นที่ลำบาก จะได้บุญกับตัวเองและได้ช่วยเหลือผู้อื่น

            เพียง ๔๐ วัน คนเยอรมันที่เป็นคาทอลิก จะออมทุกวันด้วยเงินที่ได้จากการอดอาหารเย็นวันศุกร์ การลดหรือเลิกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อาหารเครื่องดื่มที่ไม่จำเป็น หรือความสุขที่สามารถลดละได้

ทุกปี พวกเขานำเงินเหล่านั้นมารวมกันในวันปาสกาปีละหลายพันล้านบาท รัฐบาลเยอรมันสมทบให้อีกเท่าตัว นำเงินทั้งหมดไปช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนา โครงการนี้ได้แพร่ไปทั่วโลก โบสถ์คาทอลิกทุกแห่งรวมทั้งในประเทศไทยก็ทำโครงการนี้ระหว่าง ๔๐ วันก่อนปาสกา

ถ้ามีการทำโครงการนี้ระหว่างเข้าพรรษา ๙๐ วัน คงจะดีไม่น้อย และเคยมีวัดพุทธทำหลายปีก่อน ตอนนี้ไม่ทราบว่ามีที่ไหนทำอยู่หรือไม่ ถ้าคนไทย ๕๐ ล้านคนรวมใจออมวันละบาท ๙๐ วัน อาจจะได้เงินถึงปีละ ๕ พันล้านบาท และถ้ารัฐบาลไทยสมทบเท่าตัวก็จะได้ ๑ หมื่นล้านบาท ช่วยสังคมได้มาก

ถ้าคนไทย “ถือศีลกินเจ” ๑๐ วัน ประหยัดได้วันละ ๑๐๐ บาท ก็จะได้ ๑.๐๐๐ บาท ถ้าชมรมสมาคมหนึ่งวางเป้าหมายร่วมกันว่า จะรณรงค์ให้คน ๑ ล้านคนถือศีลกินเจ ๑๐ วันนี้ ก็อาจจะได้ทุน ๑.๐๐๐ ล้านบาท เพื่อเป็นทุนการศึกษา หรือช่วยโรงพยาบาล จะได้บุญมหาศาลทุกปี

หรือแค่วันละ ๑๐ บาท ๑๐ วันได้ ๑๐๐ บาท ถ้าคน ๑๐ ล้านคนร่วมกันถือศีลกินเจ ก็จะได้ ๑ พันล้านเช่นเดียวกัน นี่คือการทำบุญเพื่อตนเองและเพื่อสังคม บ้านเรามีมูลนิธิสมาคมหลายหมื่น ถ้าร่วมมือกันทำโครงการนี้ รณรงค์อย่างจริงจัง จะเป็นการชำระจิตใจคนไทยและสังคมไทยได้ไม่น้อยอย่างแน่นอน

ทางอีศาน ตุลาคม ๒๕๖๑

ทำไมชาวเชคจึงไม่พูดภาษาเยอรมัน บทความในเวปไซต์บีบีซีทำให้คิดถึงพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ภาษา วัฒนธรรม และเอกลักษณ์ท้องถิ่นในบ้านเรา

            ขอท้าวความไปในประวัติศาสตร์ยุโรปเพื่อจะเข้าใจเรื่องนี้ เริ่มจากกรุงเวียนนา เมืองหลวงของออสเตรียในปัจจุบัน ซึ่งเคยเป็นศูนย์กลางของ “จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์” (The Holy Roman Empire) มานานนับพันปี เป็นศูนย์กลางอำนาจและเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์จนถึงศตวรรษที่แล้ว

            ราชวงศ์ฮับสบูร์กปกครอง “ออสเตรีย” มายาวนานโดยเป็น “จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์” (Holy Roman Emperors) คนท้ายๆ ที่รู้จักกันดีเป็นจักรพรรดินีมาเรีย เทเรซา มารดาของมารี อังตัวแน็ต ที่ต่อมาคือพระราชินีของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๖ ของฝรั่งเศส เธอถูกประหารด้วยกีโยตินหลังการปฏิวัติฝรั่งเศส

            อาณาจักรออสเตรียในยุคกลางถึงยุคใหม่มีอำนาจและรุ่งเรืองมาก เป็นที่ที่คนเรียนประวัติศาสตร์คุ้นเคยเพราะสงครามสำคัญหลายครั้งเกิดที่นี่หรือเตรียมการที่นี่ เป็นที่ที่เกี่ยวข้องกับคนสำคัญมากมาย อย่างนโปเลียน ฮิตเลอร์ โมสาร์ท สเตราส์ ฟรอยด์ สตาลิน นอกจากสงคราม ๓๐ ปี สงครามโลกครั้งที่ ๑ เริ่มจากที่นี่ ครั้งที่ ๒ ก็มีการวางแผนที่นี่

สงคราม ๓๐ ปี (๑๖๑๘-๑๖๔๘) ถือว่าโหดร้ายที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ มีคนตายไป ๘ ล้านคน ทั้งจากการรบ ความหิวโหยและโรคระบาด เกิดจากที่ “ออสเตรีย” พยายามบบังคับให้ผู้คน (ในจักรวรรดิ์โรมันอันศักดิ์ศิทธิ์ ซึ่งรวมดินแดนเชคด้วย) นับถือศาสนาคริสต์โรมันคาทอลิก จึงได้รับการต่อต้านจากนิกายโปรเตสแตนท์ และลามไปเป็นสงครามยืดเยื้อระหว่างอาณาจักรและนครรัฐต่างๆ

ศตวรรษที่ ๑๗ นับเป็นยุครุ่งเรืองของยุคฟื้นฟูศิลปวัฒนธรรม (Renaissance) ของยุโรป ความเป็นหนึ่งเดียวของจักรวรรดิ์โรมันอันศักดิ์สิทธิ์ได้เสื่อมถอยลงไปตามลำดับ มีการแข่งขันสำคัญระหว่าง “ฝรั่งเศส” กับ “ออสเตรีย” ที่แย่งกันเป็นศูนย์กลางอำนาจตลอดมา จึงไม่แปลกที่มีการแต่งงานระหว่างราชวงศ์จากสอง “ประเทศ” นี้ อย่างกรณีของพระนางมารีอังตัวแน็ตกับพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๖

ความหลังที่ว่านี้ทำให้ดินแดน “เช็ค” (ก่อนนี้เรารู้จักในนามประเทศเชคโกสโลวาเกีย แต่ได้แยกเป็นสองประเทศเมื่อไม่นานมานี้ เป็นประเทศเชค และประเทศสโลวาเกีย) อยู่ภายใต้อิทธิพลของ “ออสเตรีย” และถูกบังคับให้นับถือสาสนาคริสต์โรมันคาทอลิกและให้พูดภาษาเยอรมัน

ทำไมวันนี้ชาวเชคไม่พูดภาษาเยอรมัน ผู้เขียนในบีบีซีเล่าเรื่องการไปเยี่ยมร้านที่ทำหุ่นสายหุ่นเชิดในกรุงปร้าก แล้วอธิบายว่า ตุ๊กตาหุ่นนี่เองที่เป็นเครื่องมือการสืบทอดภาษาและวัฒนธรรมเชคให้ไม่สูญหายไปจากการครอบงำของออสเตรีย เพราะเป็นการแสดงชนิดเดียวที่ผู้มีอำนาจอนุญาตให้ใช้ภาษาเชคได้ นอกนั้นต้องพูดภาษาเยอรมัน จนภาษาเชคแทบจะสูญหายไปจากสังคม

ในยุคนั้น (จนถึงทุกวันนี้) การแสดงหุ่นสายหุ่นเชิดมีอยู่ตามถนนหนทางและตามโรงละคร และคงเป็นโอกาสในการแสดงออกถึงการต่อต้านอำนาจในเวลาเดียวกัน

ก็ให้คิดถึงการแสดงศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้านของบ้านเรา หนังตะลุง มโนราห์ เพลงบอก ในภาคใต้ ซอในภาคเหนือ หมอลำในภาคอีสาน ที่สืบทอดไม่เพียงแต่ภาษาท้องถิ่น แต่รวมถึงความรู้สึกนึกคิดและจิตวิญญาณของคนในท้องถิ่นนั้น

การต่อต้านอำนาจรัฐทุกวัฒนธรรม ทุกยุคสมัยล้วนแต่ใช้ศิลปะการแสดงท้องถิ่นเป็นเครื่องมือสื่อสาร ถ่ายทอดสืบทอดกันจากรุ่นสู่รุ่น แม้แต่เพลงกล่อมเด็กก็ใช่ และดูจะเป็นอะไรที่ทำได้ทุกครัวเรือน ดังกรณีเพลงกล่อมเด็กที่นครศรีธรรมราชที่ถ่ายทอดความเกลียดชัง “ยามาดา นางามาซา” ออกญาเสนาภิมุข ที่ถูกส่งไปกินเมืองที่นั่นในสมัยกรุงศรีอยุธยา

ชาวญี่ปุ่นผู้นี้คงกดขี่ข่มเหงชาวบ้านชาวเมือง ทำให้คนนครฯ ถ่ายทอดสืบทอดความเกลียดชังและการต่อต้านมาจนถึงทุกวันนี้ แม้ทางญี่ปุ่นจะเสนอเงินก้อนโตเพื่อแลกกับการก่อสร้างอนุสาวรีย์ของอดีตพ่อเมืองชาวญี่ปุ่นผู้นี้ที่กลางเมือนครศรีธรรมราช คนนครก็ยังปฏิเสธ

หนังตะลุงน่าจะเป็นการแสดงที่ถ่ายทอดสืบทอดอารมณ์ความรู้สึกและจิตวิญญาณของอดีตของคนภาคใต้ได้ดีที่สุด ถ้านายเท่งพูดภาษาไทยคงเป็นเรื่องตลกแต่ไม่ขัน และไม่อาจประชดประชันเสียดสีผู้มีอำนาจได้เท่ากับการใช้ภาษาใต้

การลำในรูปแบบต่างๆ ในภาคอีสานเป็นการแสดงออกถึงความเจ็บปวด ความทุกข์ ความผิดหวัง รวมไปถึงความสุข สนุกสนาน ความหวัง ความใฝ่ฝัน ด้วยท่วงทำนองและลีลาต่างๆ จากลำกลอนมาจนถึงลำเพลินและลำซิ่ง ซึ่งก็เป็นพัฒนาการที่เป็นตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่ไม่อาจต่อต้านได้

แต่อีกด้านหนึ่งก็น่าจะมีการพิจารณาเรื่องนี้ ไม่ใช่ในลักษณะของการโหยหาอดีตแบบวันวานยังหวานอยู่ แต่เพื่อสืบทอดภูมิปัญญาอันเป็นพลังทางสังคมที่สำคัญของท้องถิ่นให้สามารถปรับตัวในรูปแบบที่ยังคงความเป็นตัวของตัวเองและเอกลักษณ์ท้องถิ่น เพราะนั่นคือพลังแห่งการปลดปล่อย พลังแห่งความเป็นไท

ที่จริง ภาษาพูดกันคงเปลี่ยนไปอย่างหลีกเลี่ยงมิได้ ภาษาอีสานวันนี้ก็แตกต่างไปจากเมื่อห้าสิบปีก่อน ต้องไปหมู่บ้านในชนบทไกลๆ ในประเทศลาวจึงจะได้ยินภาษาที่พูดกันในภาคอีสานเมื่อหลายสิบปีก่อน เพราะในเมืองใหญ่ๆ ใกล้ชายแดนไทย คนลาวก็พูดภาษาลาวคล้ายกับคนอีสานไปเกือบหมดแล้ว ด้วยอิทธิพลของการไปมาหาสู่ สือมวลชน ละครทีวี ดนตรีมหรสพ รวมไปถึงแรงงาน

หรืออย่างคนที่สิบสองปันนาที่พูดไทลื้อลูกผสมภาษาจีนจนคนไทยไปที่นั่นพูดกันรู้เรื่องเฉพาะกับคนรุ่นเก่าแก่ คนรุ่นใหม่พูดไทลื้อแบบจีนไปหมดแล้ว หรือคนจีนในไทยไปเมืองจีนพูดกันไม่ค่อยรู้เรื่อง แม้แต่เป็นแต้จิ๋วด้วยกัน เพราะที่ซัวเถาเขาพูดภาษาจีนที่เปลี่ยนไปมากแล้ว คนจีนในเมืองไทยยังพูดแต้จิ๋วโบราณผสมไทย

เช่นเดียวกันคนเชื้อสายเวียดนาม คนเชื้อสายเขมรในไทยที่ต่างก็พูดภาษาของบรรพบุรุษที่เก่าแก่โบราณและผสมผสานกับภาษาไทยไปหมดแล้ว

อย่างไรก็ดี เราก็ยังเห็นประเพณีวัฒนธรรมของคนหลายชาติพันธุ์ที่ยังคงอยู่ และเชื่อมต่อกับอดีตและบรรพบุรุษได้เป็นอย่างดี ที่น่าสนใจในทุกวัฒนธรรม คือ วิญญาณขบถที่สืบทอดกันจากรุ่นสู่รุ่น ที่สะท้อนเอกลักษณ์ อัตลักษณ์ และความเป็นตัวตนขงคนในท้องถิ่นต่างๆ

วิญญาณขบถที่มาพร้อมกับภาษา ศิลปะวัฒนธรรม จำเป็นอย่างยิ่งในยุค “จักรวรรดินิยมยุคใหม่” (Modern Imperialism) ที่อำนาจการเมืองและอำนาจทุนสามานย์ครอบงำชีวิตผู้คน กำหนดค่านิยมการกินการอยู่ จนผู้คนสูญเสียความเป็นตัวของตัวเอง

การฟื้นฟูอนุรักษ์การใช้ภาษา วัฒนธรรมและการแสดงท้องถิ่นจึงน่าจะเป็นวิธีการสำคัญในการไม่ถูกครอบงำ ที่ประวัติศาสตร์ทั่วโลกได้แสดงให้เห็นว่า เป็นเครื่องมือที่มีพลังที่สุดในการต่อสู้อกับอำนาจ แม้แต่อำนาจยิ่งใหญ่อย่างจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ยังไม่อาจทำลายภาษาและวัฒนธรรมเชคได้

(คิดถึงหนังสือ "อาวุธนคนยาก" Weapons of the Weak ของเจมส์ ซี สก็อต เพื่อนศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเยล ที่ส่งหนังสือวิจัยที่รัฐเคดะห์ มาเลเซีย เล่มนี้มาให้ พร้อมกับเขียนบนปกในก่อนเซ็นชื่อกำกับคำอุทิศว่า คุณรู้ไหม อาวุธอันเดียวที่เหลืออยู่ของคนจน คือ วัฒนธรรม) 

# ในประเทศที่ใช้อำนาจเป็นใหญ่จนหลงอำนาจ จะเกิดการเสนอกฎหมายแบบนี้ โดยไม่เคยศึกษาให้ถ่องแท้ถึงสถานการณ์ทางสังคมวัฒนธรรม รวมทั้งเศรษฐกิจและการเมือง ว่าควรทำหรือไม่ ปัญหาคืออะไร พรบ.นี้จะแก้ปัญหาถูกจุดหรือไม่ วิธีนี้ดีที่สุดแล้วหรือ

# รัฐราชการทำงานกันแบบนี้ กระทรวงเกษตรฯ เสนอกฎหมาย คงเป็นกรมปสุสัตว์ที่ชงเรื่องนี้ไปให้ปลัด ไปให้รัฐมนตรี แล้วส่งไปที่ครม. กระทรวงนี้เคยทำให้วงการ “ผึ้ง” ปั่นป่วน คนเลี้ยงผึ้งกำลังจะตาย เพราะมีระเบียบกฎหมายที่ออกมาโดยคนที่ไม่รู้เรื่องผึ้ง เนื่องจากผึ้งที่เคยอยู่ที่กรมส่งเสริมการเกษตรมาแต่โบราณ ถูกเสนอย้ายไปอยู่กรมปสุสัตว์ ด้วยเหตุผลว่าเป็น “สัตว์” เคยถามผู้เกี่ยวข้องว่า แล้ว “ปลา” อยู่ที่กรมไหน เขาบอกว่า “กรมประมง” เลยถามต่อไปว่า “ทำไมปลาไม่ไปอยู่กรมปสุสัตว์ เพราะปลาเป็นสัตว์ด้วยไม่ใช่หรือ” ไม่มีคำตอบ

# ชาวบ้านมีหมา ๒ ตัว แมว ๒ ตัว ต้องไปลงทะเบียน ๑,๘๐๐ บาท คนหาเช้ากินค่ำ หนี้สินเต็มบ้าน ตัวเองยังเอาตัวไม่รอด ต้องมาจ่ายค่าลงทะเบียนหมาแมว เจ้าหน้าที่ไปขึ้นทะเบียนถึงบ้านไปฝังชิปด้วยหรือเปล่า คงวุ่นวายหาคำบรรยายไม่ถูกจริงๆ เพราะประเทศไทยมี ๘๐,๐๐๐ หมู่บ้าน ๘๐๐ อำเภอ ๗๗ จังหวัด มี ๒๐ ล้านหลังคาเรือน มีหมาแมวไม่รู้กี่สิบล้านตัว แค่แก้ปัญหาหมาบ้ายังทำไม่ได้ ....หมาแมวคงเต็มวัด เต็มถนน เพราะคนเอาไปทิ้ง คราวนี้คงเห็นคนตายเพราะโรคพิษสุนัขบ้าเพิ่มขึ้นอีก ใครจะรับผิดชอบ

# ยังไม่รู้ว่าจะรวมสัตว์อะไรบ้าง ถ้าไปถึงเป็ดไก่คงดูไม่จืด ก็คงเหมือนกับกฎหมาย “รถกระบะ” กฎหมาย “รปภ.ต้องจบม.๖” ที่ตกม้าตายในท้ายที่สุด คนเสนอกฎหมายสัตว์อาจโดนข้อหา “สมรู้ร่วมคิด” เล่นงานรัฐบาลและพรรคพลังประชารัฐ ทำลายฐานเสียง ถ้าพรบ.นี้เดินหน้าและออกมาจริง พรรคการเมืองอื่นๆ คงดีใจที่อยู่เฉยๆ ก็มีคนหาเสียงให้

# โห ปัญหาบ้านเมืองที่เร่งด่วนรอการปฏิรูปมีมากมาย ทำไมไม่ทำกัน ที่ร้ายแรงอย่างสารพิษ ๓ ชนิดที่ ๕๓ ประเทศทั่วโลกเขาห้ามใช้ ประเทศไทยยังยอมให้ใคนไทยตายผ่อนส่ง เรื่องร้ายแรงและเร่งด่วนแบบนี้ไม่ทำ ไปทำเรื่องหมาเรื่องแมว กฎหมายเป็นหมื่น ระเบียบเป็นแสนที่รอการปฎิรูป รอยกเลิกแก้ไข ไม่ทำ มาเสนอกฎหมายใหม่แบบนี้.... ประเทศเผด็จการมีคนคิดว่าเป็นเจ้าของอธิปไตย คิดอะไรตัดสินอะไรได้เองหมด โดยไม่สนใจประชาชน ... ระวัง เวรกรรมไม่เคยทิ้งใครไว้เบื้องหลัง

เสรี พพ ๑๑ ตุลาคม ๒๕๖๑