phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

ปรับฐานคิด

ปรับฐานคิด (598)

     สยามรัฐรายวัน 23 มีนาคม 2554  

     พอมีปัญหาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทีก็สะดุ้งที พอเรื่องซาลงก็คงกลับมาเสนอกันใหม่ หรือไม่เสนอแต่งุบงิบทำกันต่อไปเรื่อยๆ จนไปตั้งไกลแล้วค่อยมาทำประชาพิจารณ์ ประเทศไทยทำอะไรลักไก่แบบนี้เสมอ ออกทางประตูไม่ได้ก็ออกทางรูหมาลอด ไม่มีรูหมาลอดก็ขุดรูเองจนออกได้

     เวลาเสนอเรื่องแบบนี้ก็มีแต่ข้อดี ก็มีข้อจำกัดด้วย แต่..คำว่า “แต่” นั้นพูดเบาๆ และบอกว่า ไม่ได้เป็นปัญหาใหญ่โตอะไร แก้ได้ ป้องกันได้ เทคโนโลยีสมัยนี้ก้าวหน้า “แค่สับสวิทช์เท่านั้น วิศวกรก็เดินออกจากโรงงานได้” ไม่มีปัญหาอย่างที่ใครๆ กลัวกัน

     แล้วที่เกิดที่ญี่ปุ่นเป็นไง ไหนบอกว่าไม่มีใครซื่อสัตย์เท่าญี่ปุ่น ไม่มีเทคโนโลยีไหนก้าวหน้าเท่าญี่ปุ่น แล้วออกมาสารภาพว่าได้ “ปิดบัง” ข้อมูลที่แท้จริงเกี่ยวกับความปลอดภัยของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ แล้วจะให้เชื่อได้อย่างไรว่า คนไทยที่กำลังเสนอโครงการนี้จะไม่ “ปิดบัง” มากกว่าคนญี่ปุ่น

     ที่ผ่านมาก็ออกมาขู่กันว่า ถ้าไม่มีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์จะเกิดวิกฤตพลังงานและมีผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศ แม้ว่าจะยังพอมีทางเลือกบ้าง แต่ยังไงก็ไม่มีทางตอบสนองความต้องการของประเทศได้

     สยามรัฐรายวัน 16 มีนาคม 2554 

     พูดเรื่องปฏิรูปการศึกษากันมาหลายปี จนครอบคลุมเกือบทุกประเด็นทุกด้าน แต่ก็ไม่ได้มีการขยับเขยื้อนไปไหน ทำให้มีรอบสอง และก็ยังเห็นแต่ประเภท NATO (No Action Talk Only) เพราะอำนาจยังอยู่ในมือ “รัฐ” ที่ไม่ยอมปล่อย ไม่ยอมคลายและคาย  

     อำนาจของกระทรวงศึกษาธิการยังครอบจักรวาลการศึกษาทั้งส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค รวมไปถึงส่วนท้องถิ่น ปฏิรูปจะไม่ไปไหนถ้าไม่ถอดเขี้ยวเล็บเสือตัวนี้ ลดอำนาจ ลดคน ลดโครงสร้าง ลดงบประมาณ เปลี่ยนบทบาทใหม่ภายใต้กระบวนทัศน์การศึกษาใหม่ อย่างน้อยให้ได้อย่างที่ปฏิรูปสุขภาพทำได้ใน 10 กว่าปีที่ผ่านมา ที่ลดอำนาจกระทรวงสาธารณสุข มีระบบคู่ขนานเกิดขึ้นมาคานอำนาจสธ.   

     การปรับลดอำนาจอยู่บนฐานคิดที่ว่า การจัดการศึกษาต้องอยู่ในท้องถิ่น ที่โรงเรียน ที่สถาบัน ไม่ใช่อยู่ที่กระทรวงศึกษาธิการ อยู่ในห้องทำงานของข้าราชการที่ “ควบคุม” การจัดการศึกษา โดยการคอยตรวจกระดาษ ตรวจรายงานว่าถูกต้องตามระเบียบหรือไม่  

     ปัญหาร้อยแปดที่เกิดขึ้นทุกวันนี้ ที่ร้องเรียน ฟ้องร้องกันไม่รู้กี่ศาลกี่คดีก็เพราะ “ควบคุม” กันบนกระดาษเช่นนี้ ความด้อยคุณภาพการศึกษาก็เพราะควบคุมกันบนกระดาษ ในห้องแอร์  

     สยามรัฐรายวัน 9 มีนาคม 2554 

     ประมาณ 30 ปีที่แล้ว ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีการตั้งคณะกรรมการเพื่อปรับปรุงหลักสูตร       มีการเสนอให้เอาวิชาตรรกวิทยาเป็นวิชาพื้นฐาน ซึ่งนักศึกษาทุกคนต้องเรียน คณะกรรมการชุดนั้นซึ่งประกอบด้วยผู้บริหาร อาจารย์และนักศึกษาต่างก็เห็นด้วย เพราะอยากให้นักศึกษาเป็นคนมีเหตุผล

     ผมเรียนปรัชญาและสอนปรัชญาแต่ไม่เห็นด้วยกับความคิดดังกล่าว ได้แสดงความเห็นในวันทำประชาพิจารณ์ว่า การเป็นคนมีเหตุมีผลเป็นคนละเรื่องกับการเรียนตรรกวิทยา ลองนึกถึงคนที่มีเหตุมีผลคนใกล้ตัวเราดูก็ได้ อาจเป็นพ่อแม่พี่น้อง ผู้ใหญ่ที่เราเคารพนับถือ ถามเขาสิว่าได้เรียนตรรกวิทยามาหรือไม่

     คนมีเหตุมีผลคือคนที่รู้เรื่องราวต่างๆ ในชีวิตจริง รู้เนื้อหาลึกในบางเรื่องและกว้างขวางครอบคลุมหลายเรื่อง ประสบการณ์และสามัญสำนึกสอนให้เชื่อมโยงและแยกแยะ สอนให้รู้ว่าอะไรถูกอะไรผิด อะไรจริงอะไรเท็จ อะไรหลอกอะไรลวง ที่สำคัญเป็นคนที่รู้จักเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา          

     ผมพูดต่อไปว่า วันนี้สังคมบริโภคป้อนทุกอย่างสำเร็จรูปให้เรา การศึกษาก็เป็นการบริโภคความรู้มากกว่าการแสวงหาความรู้ เป็นการรับความรู้มากกว่าการสร้างความรู้ เราต้องการทุกอย่างเร็วๆ ไวๆ เหมือนบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป แค่ฉีกถุงเทน้ำร้อนก็กินได้

     สยามรัฐรายวัน 2 มีนาคม 2554 

     ความเชื่อของบรรดาผู้นำประเทศในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือที่ว่า มีอำนาจ มีเงิน มีอุดมการณ์ (ที่อ้างและอิงศาสนาโดยตรงบ้างโดยอ้อมบ้าง) จะสามารถ “ปกครอง” บ้านเมืองและสยบแรงต่อต้านต่างๆ ได้ กำลังถูกลบล้างด้วยการปฏิวัติประชาชน         

     โลกาภิวัตน์ทำให้โลกใบใหญ่นี้ถูกย่อลงให้เหลือเพียงนิดเดียว เป็น “ประชาคม” (community) ที่เหมือนชุมชนหมู่บ้านในอดีตที่เกิดอะไรขึ้นกับใครที่ไหนเป็นรู้กันทั้งแต่หัวบ้านถึงท้ายบ้าน ไม่มีอะไรที่ปิดบังกันได้         

     กระนั้น ผู้มีอำนาจก็ยังเชื่อว่า ถ้าปิดกั้นข้อมูลข่าวสารได้ ไม่ว่าทางสื่อสาธารณะ ทางอินเทอร์เน็ตก็จะ “เอาอยู่” ซึ่งตูนิเซีย อียิปต์ ลิเบีย และประเทศต่างๆ ที่กำลังปั่นป่วนอยู่ขณะนี้กำลังบอกว่า ไม่มีอะไรปิดกั้นข้อมูลข่าวสารที่เชื่อมโลกใบเล็กๆ นี้ได้อีกต่อไป         

     โลกไซเบอร์ที่เป็นเครือข่ายทางสังคมไร้พรมแดนได้เปิดเผยข้อมูลที่เลวร้ายของบรรดาผู้นำ ของรัฐบาล ของฝ่ายมีอำนาจทั้งหลาย ข่าวจริงปนข่าวเท็จ ข่าวลือปนข่าวลวง ทั้งหมดเหมือนไฟกับควันที่กระแสลมแห่งเสรีภาพได้ช่วยกระพือพัดให้ลุกลามไปทั่วแผ่นดิน