phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

Wednesday, 25 September 2013 08:11

วินัยชีวิต Featured

Rate this item
(2 votes)

สยามรัฐรายวัน 25 กันยายน 2556

การยึดติดรูปแบบ ละเลยเนื้อหาและกระบวนการ ทำให้ผู้คนคิดอะไรแบบผิวเผิน ลดทอนเรื่องที่ซับซ้อนลงมาเหลือเพียงเรื่องเดียวสองเรื่อง คิดว่าประชาธิปไตยหมายถึงการไปเลือกตั้ง คิดว่าการมีวินัย คือให้เด็กนักเรียนตัดผมเกรียน ให้นักศึกษาแต่งเครื่องแบบ

ถ้ารูปแบบเหล่านั้นสร้างวินัยให้คนได้ก็คงจะดี แต่หลายสิบปีที่ให้ตัดผมเกรียนเด็กไทยก็ไม่เห็นมีวินัยดีเด่อะไร หลายโรงเรียนยังตีกันฆ่ากันเหมือนนักเลงอันธพาล ทั้งๆ ที่ตัดผมสั้นแต่งเครื่องแบบนักเรียน มหาวิทยาลัยเคร่งครัดในเครื่องแบบ แต่คุณภาพการศึกษาไทยและสำนึกเพื่อสังคมของนักศึกษาก็ไม่ได้ดูดีเหมือนเครื่องแบบที่สวมใส่

คนในเครื่องแบบต่างๆ ก็ยังโกงบ้านกินเมือง คนมีสีทำหน้าที่รักษากฎหมายก็ละเมิดกฏหมายเสียเอง แม้แต่เครื่องแบบผ้าเหลืองยังเป็นข่าวในสื่อต่างๆ อย่างเหลือเชื่อว่า คนที่ถือศีล 227 ข้อ จะไร้วินัยได้ปานนั้น

 

 

การยึดติดกับรูปแบบภายนอกทำให้ระบบคุณค่าผิดเพี้ยนไป ให้ความสำคัญกับสิ่งที่ปรากฏมากกว่าคุณค่าภายใน ให้ความสำคัญกับหน้าตา เกียรติยศ ชื่อเสียง เงินทอง มากกว่าคุณธรรม คนจำนวนมากจึงเคารพนับถือเศรษฐี มีเงิน โดยไม่สนใจว่าเขาได้ทรัพย์สินเหล่านั้นจากไหนอย่างไร

คนทั่วไปจึงอยากได้บ้านหลังใหญ่ ๆ รถยนต์คันโต ๆ จึงเป็นที่มาของการโกงกินด้วยวิธีต่างๆ เพื่อจะได้สิ่งเหล่านี้ เข้าใจผิดว่า คนร่ำรวยมีหน้ามีตาในสังคมเป็นคนมีบารมี จึงแข่งขันกันสร้างบารมีแบบผิดๆ หน้าใหญ่ใจโต หมดเท่าไรไม่ว่า ขอให้ได้หน้าเป็นพอ

วินัยชีวิต คือ ระเบียบกฎเกณฑ์ของการดำเนินชีวิต คือ หลักคุณธรรม นำทางไปสู่ความเจริญ เป็นหลักปฏิบัติ มรรคมีองค์ 8 อันเป็นวิถีไปสู่ความเป็นอริยะในพุทธศาสนานั้นเริ่มต้นด้วยสัมมาทิฐิ เมื่อคิดชอบ ปฏิบัติชอบก็จะไปสู่เป้าหมายชีวิตที่ดีงาม

วินัยชีวิตจึงสร้างจาก "ข้างในŽ" ที่พัฒนาขึ้นมาจนกลายเป็นจิตสำนึก ทำให้ปฏิบัติตามกฎระเบียบต่างๆ ไม่ใช่เพราะถูกบังคับ แต่เพราะเห็นคุณค่าของสิ่งเหล่านั้น คุณค่าสำหรับตนเองและสังคม

วินัยช่วยให้คนได้ฝึกฝนตนเองจนบรรลุเป้าหมาย เหมือนนักกีฬาที่มีวินัยในการเรียนรู้ ขยันฝึกซ้อมอย่างสม่ำเสมอ รักษาสุขภาพให้แข็งแรง และถ้าได้ผู้ฝึกสอนที่ดี มีการสนับสนุนดี ได้ฝึกซ้อม ได้แข่งขัน ได้ประสบการณ์ดีๆ ก็สามารถเป็นแชมป์เอเชีย แชมป์โลก แชมป์โอลิมปิกได้ คนเหล่านี้ไม่ได้ชัยชนะมาเพราะโชคช่วย แต่เพราะการมีวินัยชีวิตที่เข้มงวด ขยันฝึกซ้อมด้วยความอดทนมาเป็นเวลายาวนาน

การสร้างวินัยชีวิตเป็นกระบวนการที่พัฒนามาจากครอบครัว โรงเรียน และสังคม พ่อแม่ ครู ที่ใส่ใจให้เด็กๆ เรียนรู้คุณค่าก็จะพัฒนาจิตสำนึกได้ คนที่ตระหนักเรื่องนี้ก็จะหาวิธีการต่างๆ เพื่อช่วยให้เด็กได้พัฒนาจิตสำนึก และมีวินัยชีวิต

อย่างกรณีครูชบ ยอดแก้วที่เมื่อ 30 ปีก่อน ได้ทำ "สัจจะออมทรัพย์เพื่อพัฒนาครบวงจรชีวิตŽ" ในโรงเรียนที่ตำบลน้ำขาว อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ด้วยวัตถุประสงค์สร้างวินัยชีวิตให้เด็กๆ ให้เรียนรู้คุณค่าของการออม ของความรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อสังคม เรียนรู้ประชาธิปไตย ฯลฯ ไม่ใช่เพียงให้เด็กออมวันละบาทเพื่อครูจะได้กู้ ครูชบต้องการสร้างคน สร้างด้วยการให้พวกเขามีวินัยชีวิต

การสร้างคนให้มีวินัยชีวิตทำได้หลายวิธี โรงเรียนสามารถสอนเด็กให้ตรงต่อเวลา และรู้จักเข้าคิว เข้าแถว ไม่ใช่เพียงเพราะอยากเห็นว่าเด็กมีระเบียบ จะได้เข้าเรียนพร้อมกัน เลิกพร้อมกัน ไม่ทำก็จะถูกลงโทษ แต่เพราะอยากให้เด็กเรียนรู้ว่า การตรงต่อเวลานั้นเป็นการเคารพตนเอง จัดการชีวิตเป็น เคารพคนอื่น ให้เกียรติคนอื่น ไม่อยากให้เขารอ ไม่อยากให้งานส่วนรวมเสียเพราะเราไปไม่ทัน

การเข้าคิวเป็นการเคารพสิทธิคนอื่นที่มาก่อน คนที่ขาดสำนึกเรื่องสิทธิจะลัดคิว จะหาสิทธิพิเศษ หาคนช่วยลัดคิว จะแซงซ้ายแซงขวา ปาดหน้าปาดหลังเวลาขับรถ จะไม่เคารพกฎจราจร ฝ่าไฟเหลืองไฟแดง มักง่าย ย้อนศร จะเคารพเมื่อเห็นตำรวจ จะใส่หมวกไม่ใช่กันน็อคแต่กันตำรวจจับ

ประเทศพัฒนาแล้วเขาสร้างคนให้มีวินัยด้วยการพัฒนาจิตสำนึก ทำให้คนเคารพสิทธิของผู้อื่น คนเยอรมันและคนญี่ปุ่นเป็นสองชาติที่น่านับถือในเรื่องวินัย พวกเขาตรงต่อเวลาเป็นอย่างยิ่ง นัดใครก็ไปตามนัด ไปก่อน นั่งรอ ไม่ใช่ไปถึงช้า อ้างว่าฝนตก รถติด

ที่เมืองใหญ่ในประเทศเยอรมนีมีรถไฟใต้ดิน ไม่มีรั้วหรือเสากั้นที่ต้องสอดบัตรแล้วประตูจะเปิด มีแต่เสาให้คนเอาบัตรโดยสารไปเสียบเพื่อเจาะรู (แบบตอกบัตร) ก่อนขึ้นรถ คนไม่มีบัตรก็ขึ้นได้โดยไม่ต้องกระโดดข้ามรั้วที่ไหน และไม่มีตำรวจหรือยามเฝ้าด้วย

แต่จะมีเจ้าหน้าที่ไม่แต่งเครื่องแบบสุ่มตรวจในรถไฟเป็นครั้งคราว ใครไม่มีบัตรโดยสารนอกจากจะถูกปรับแพงแล้วยังต้องฟังเขาเทศน์อีกยกใหญ่ก่อนจ่ายเงินตรงนั้น ทุกคนในรถก็จะหันไปมอง อับอายขายหน้ารุนแรงแพงกว่าค่าปรับมาก เช่นเดียวกับคนที่ขับรถหรือเดินถนนที่ผิดกฎจราจรจะถูกคนอื่นๆ มองแบบติเตียนในความ "ไม่มีสำนึกŽ" ของคนคนนั้น

ประเทศเล็กๆ อย่างสิงคโปร์มีคนจีนถึงร้อยละ 80 การศึกษาที่มีคุณภาพในระดับต้นๆ ของโลก เป็นประเทศที่มีชื่อเสียงในเรื่องกฎระเบียบทางสังคม เขาสร้างคนตั้งแต่เด็กที่บ้าน ที่โรงเรียน ฝึกวินัยชีวิต ไม่ให้บ้วนน้ำลาย ขากเสลด ทิ้งขยะบนถนน ไม่ใช่เพราะกลัวตำรวจจับ แต่เพราะเขามี "สำนึกเพื่อส่วนรวมŽ"

สังคมต้องมีระบบมีโครงสร้างที่ดี มีความเป็นธรรม แต่ถ้าเราไม่สร้างคนให้มีวินัยชีวิต มีจิตสำนึก มองเห็นคุณค่ามากกว่ารูปแบบภายนอก เคารพสิทธิคนอื่น และเห็นแก่ส่วนรวม ระบบโครงสร้างดีแค่ไหนก็ไม่ได้ช่วยอะไร เพราะคนไม่มีวินัยหลบเลี่ยงได้เสมอ 

Last modified on Wednesday, 25 September 2013 18:53