phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

Wednesday, 31 July 2013 06:16

สหกรณ์เครดิตยูเนียน Featured

Rate this item
(0 votes)

สยามรัฐรายวัน 31 กรกฎาคม 2556 

สหกรณ์เครดิตยูเนียนมีต้นกำเนิดจากประเทศเยอรมนีเมื่อประมาณ 160 ปีมาแล้ว เริ่มจากการออมทรัพย์ในหมู่คนจนในเมือง แล้วมีการริเริ่มทำในชนบท แพร่หลายไปยังประเทศต่างๆ ในยุโรป เครดิตยูเนียนไม่ใช่ชื่อเดิมที่เริ่มต้น มาได้ชื่อนี้ที่แคนาดาและสหรัฐอเมริกาเมื่อประมาณร้อยกว่าปีที่แล้ว ส่วนที่ยุโรปก็มีชื่อต่างๆ กันไปในแต่ละประเทศ เช่น ไรฟ์ฟายเซนแบงค์ในเยอรมนีและออสเตรีย ราโบแบ็งค์ในเนเธอร์แลนด์ เป็นต้น

เครดิตยูเนียนเป็นสถาบันการเงินที่ประชาชนที่เป็นสมาชิกเป็น เจ้าของ จึงถือว่าเป็น สหกรณ์ และแพร่หลายไปกว่า 100 ประเทศ กว่า 50,000 แห่ง มีสมาชิกเกือบ 200 ล้านคน เฉพาะในสหรัฐอเมริกามีกว่า 90 ล้านคน ในประเทศไทยมีข้อมูลที่ขัดแย้งกัน 

วิกิพีเดียบอกว่ามี 3.6 ล้านคน ชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเนียนแห่งประเทศไทยบอกว่ามี 1,281,184 คน อาจเป็นได้ที่ของวิกิพีเดียรวมเอาเครดิตยูเนียนที่ยังไม่เป็นสหกรณ์ และอาจเป็นเพราะปัจจุบันเกิดมีชุมนุมสหกรณ์ขึ้นมาอีก 2 แห่ง แห่งหนึ่ง คือ ชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเนียนเพื่อการพัฒนา ซึ่งสหกรณ์เครดิตยูเนียนคลองจั่นที่กำลังเป็นข่าว เป็นแกนนำก่อตั้ง ส่วนอีกชุมนุมฯ อยู่ทางภาคอีสานตอนกลาง

จากข้อมูลของชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเนียนแห่งประเทศไทย มีสหกรณ์เครดิตยูเนียนอยู่ 1,314 แห่ง มีสินทรัพย์อยู่ประมาณ 60,000 ล้านบาท เข้ามาในประเทศไทยเมื่อปี 2505 และเริ่มก่อตั้งเครดิตยูเนียนแห่งแรกเมื่อปี 2508 ตั้งอยู่ที่ถนนประชาสงเคราะห์ซอย 24 หรือที่เรียกกันว่า ซอยศูนย์กลางเทวา เขตติดต่อระหว่างดินแดงกับห้วยขวาง กรุงเทพฯ 

 

 

เครดิตยูเนียนในประเทศไทยเริ่มต้นจากการเป็นกลุ่มออมทรัพย์ที่ไม่ได้จดทะเบียนเช่นเดียวกับกลุ่มออมทรัพย์ที่ริเริ่มโดยกระทรวงมหาดไทย ต่อมาได้จดทะเบียนเป็นสหกรณ์ออมทรัพย์เมื่อปี 2522 เรียกว่าสหกรณ์ออมทรัพย์เครดิตยูเนียน และตัดคำว่าออมทรัพย์ออก เป็นสหกรณ์เครดิตยูเนียนเมื่อปี 2548 

เครดิตยูเนียนทั่วโลกมีลักษณะแตกต่างกันไป แต่โดยหลักการทั่วไปแล้วเหมือนกัน คือ เริ่มจาก เป็นธนาคารคนจน ที่เกิดขึ้นเพื่อเป็น สวัสดิการ ให้สมาชิกได้ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน แบ่งปันสิ่งที่ตนมีโดยผ่านการออมและการจัดสวัสดิการต่างๆ

แต่ในประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างสหรัฐอเมริกาและยุโรป เครดิตยูเนียนไม่ใช่ธนาคารที่คนจนเท่านั้นเป็นสมาชิก แต่ผู้คนทั่วไปรวมทั้งคนที่มีฐานะดี ส่วนหนึ่งคงเป็นเพราะความมั่นคงของสถาบันนี้ที่เป็นของ ปวงชน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะมีเงินปันผล และมีระบบสวัสดิการให้สมาชิกมากมาย เช่น สมาชิกเสียชีวิตก็ได้รับการยกหนี้ให้ทั้งหมด โดยญาติพี่น้องไม่ต้องรับผิดชอบ 

ส่วนประเด็นที่ว่า สมาชิกเป็นเจ้าของ เรื่องนี้คงถกเถียงกันได้ เพราะในประเทศพัฒนาแล้ว เครดิตยูเนียนได้กลายเป็นธนาคารที่แทบไม่ได้แตกต่างไปจากธนาคารทั่วไป สมาชิกเข้าไปในธนาคารไม่ใช่ในฐานะเจ้าของ แต่ก็เหมือนลูกค้าสถาบันการเงินอื่นๆ โดยเฉพาะในเครดิตยูเนียนขนาดใหญ่ 

ในประเทศไทยคงต้องไปดูที่สหกรณ์เครดิตยูเนียนคลองจั่น เพื่อจะได้เห็นความอลังการของสถาบันการเงินแห่งนี้ ที่กลายเป็นข่าวใหญ่ แม้วันนี้ยังไม่มีข้อสรุปทางกฎหมาย แต่ฝ่ายบริหารก็เป็นจำเลยทางสังคมไปแล้ว

อยากรู้จักสหกรณ์เครดิตยูเนียนแห่งแรกและยังรักษาจิตวิญญาณของเครดิตยูเนียนไว้ต้องไปดูที่ ศูนย์กลางเทวา ซึ่ง 48 ปีที่ผ่านมา ได้ช่วยเหลือสมาชิกกว่า 20,000 คน ให้บรรเทาความเดือดร้อน ให้มีทุนเพื่อไปลงทุน ไปแก้ไขปัญหาต่างๆ ได้หลายร้อยล้านบาท ซึ่งเป็นเงินออมของสมาชิก คนจนจาก สลัมดินแดง และห้วยขวาง 

ปัญหาของเครดิตยูเนียนที่เป็นข่าว เอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาอธิบายวิกฤตที่เกิดขึ้นคงต้องบอกว่าเป็นปัญหาความไม่พอเพียง ไม่โปร่งใสและไม่สัตย์ซื่อ ของผู้ที่เกี่ยวข้อง (พอประมาณ) ความไม่พร้อมในด้านการบริหารจัดการที่ต้องใช้ความรู้ความชำนาญด้านการเงิน (มีเหตุมีผล) ไม่มีระบบที่เข้มแข็ง จึงขาดภูมิต้านทานในยามที่เกิดปัญหาทั้งจากภายในและภายนอก (ภูมิคุ้มกันที่ดี)

มีคนสงสัยว่า ทำไมถึงเกิดเรื่องเช่นนี้ขึ้น ไม่มีการตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสหกรณ์หรืออย่างไร ได้รับคำอธิบายว่ามี เพียงแต่ว่าจะตรวจพบได้อย่างไรถ้าหากมีหลายบัญชี และจะพบได้อย่างไรถ้าหากมีการจ่ายใต้โต๊ะ เรื่องที่เกิดกับเครดิตยูเนียนจึงไม่แตกต่างไปจากที่เกิดในองค์กรต่างๆ ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ ไม่ว่าไทยหรือสหรัฐอเมริกา ที่มีสถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ล้มไปหลายแห่ง 

หลักการหรือจิตวิญญาณของเครดิตยูเนียนมีอยู่ 5 ข้อ คือ ความซื่อสัตย์ ความเสียสละ ความรับผิดชอบ ความเห็นใจกัน และความไว้วางใจกัน ด้วยเหตุนี้ โดยหลักการ คนที่เป็นสมาชิกเครดิตยูเนียนจึงต้องสนใจกัน ห่วงใยกัน แบ่งปันกัน รับใช้กัน 

แต่ทุนนิยมและสังคมบริโภคโหดร้ายไม่ปรานีใคร แม้แต่สถาบันศาสนาก็ยังปั่นป่วน สถาบันการเงินจะรอดได้อย่างไร

Last modified on Wednesday, 07 August 2013 23:32