phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

Thursday, 27 June 2013 21:00

ทุนทางสังคม่ึีที่เหลืออยู่ Featured

Rate this item
(0 votes)

สยามรัฐรายวัน 26 มิถุนายน 2556

นายมาร์ติน วีเลอร์ ชาวอังกฤษที่แต่งงานกับคนไทย อาศัยอยู่ที่บ้านคำป่าหลาย อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น เขาน่าจะเป็นเขยฝรั่งที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคนหนึ่ง ไม่ใช่ในฐานะฝรั่งทำนา ทำเกษตรผสมผสานเท่านั้น แต่เพราะการเป็นวิทยากรที่ให้ข้อคิดดีๆ แก่คนไทย

มาร์ตินบอกว่า ที่ประเทศอังกฤษ เวลากินข้าวเป็นเวลาสำคัญที่สุดของครอบครัว คนนอกต้องไม่ไปบ้านคนอื่นเวลาเขากินข้าวเป็นอันขาดยกเว้นว่าได้รับเชิญ ฝรั่งต่างคนต่างอยู่ ต่างคนต่างกิน มาร์ตินประทับใจคนไทยและสังคมไทยที่ยังไปมาหาสู่กันได้ทุกเวลา กินข้าวด้วยกันได้ เขาพูดติดตลกว่า มีเงินแค่ 20 บาท ใส่ซองทำบุญทอดผ้าป่าก็ได้เที่ยวฟรี กินฟรี ทั้งหมูเห็ดเป็ดไก่ ลาบก้อย ขนมสารพัด กินได้ทั้งวัน เขาประทับใจน้ำใจของคนไทย ความสัมพันธ์อันดี ความเป็นพี่เป็นน้องที่ยังไม่ได้หายไปกับการเปลี่ยนแปลงสังคม

มาร์ติน พูดในโอกาส 50 ปีของการพัฒนา (2504-2554) ว่า ประเทศไทยจะพัฒนาได้อย่างมั่นคงยั่งยืนด้วยความสัมพันธ์อันดีหรือความเป็นพี่เป็นน้องของคนไทย หรือที่เรียกกันว่า ทุนทางสังคม

ฝรั่งคนนี้ซาบซึ้งเรื่องนี้จากประสบการณ์ที่มาเมืองไทยในระยะที่กำลังเกิดวิกฤติต้มยำกุ้ง ฟองสบู่แตก ผู้คนจำนวนมากตกงาน ถ้าเป็นที่อังกฤษ รัฐต้องช่วยเหลือ แต่คนไทยกลับบ้าน ไปหาพ่อแม่พี่น้องในชนบท เช่นเดียวกับ ช่วงน้ำท่วมใหญ่ปี 2554 คนที่อาศัยในกรุงเทพฯ ในเมืองใหญ่หลายแห่งต้องหลบไปพึ่งพาอาศัยญาติพี่น้องในชนบท ต่างจังหวัด เมื่อน้ำลดจึงกลับไป 

 



ภาษิตจีนบอกว่า คนอยู่บนภูเขามักไม่เห็นความงามของภูเขา คนไทยมีสิ่งดีๆ มากมายแต่มองไม่เห็น ต้องให้ฝรั่งบอก เพราะเขามองอย่างคนนอกและเห็นความงามของคุณค่าในวิถีไทย

ความจริง คุณค่าอันดีงามมากมายได้หายไปพร้อมกับการพัฒนา วิถีคนเมืองไม่ได้มีอะไรหลายอย่างที่ชนบทยังมีอยู่ แต่ก็ฟื้นฟูได้ แม้ไม่อาจลงแขกแบบสังคมเกษตร แต่ก็ช่วยกันกวาดถนนในหมู่บ้านจัดสรร ร่วมกันทำบุญ เอาข้าวมากินด้วยกัน ทำกลุ่มออมทรัพย์เพื่อเป็นสวัสดิการและทำอีกหลายอย่างร่วมกันได้ ถ้ามีคนเชื่อมประสาน จัดการ เชิญชวน 

การเมืองมีส่วนสำคัญในการหายไปของทุนทางสังคม หรือความไว้วางใจกันของผู้คน อย่างชาวบ้านที่อาศัยอยู่ตามชายแดน ล้วนแต่เป็นพี่น้องกัน ไม่ว่าจะเป็นชาติอะไร อยู่ตรงไหน ฟากนี้หรือฟากโน้นที่ขีดเส้นแบ่งกันและเรียกว่าเขตแดน 

การเมืองเรื่องผลประโยชน์ทำให้เกิดความขัดแย้ง ส่งผลให้คนที่เคยอยู่ร่วมกันอย่างพี่อย่างน้องต้องพลอยลำบาก ทหารต้องยิงกันตามคำสั่ง เสร็จแล้วก็มานั่งกินข้าวกินเหล้าด้วยกัน อย่างที่เกิดขึ้นระหว่างไทยกับกัมพูชา ทั้งๆ ที่สามารถพูดคุยกัน ร่วมมือกัน ใช้พื้นที่ที่ไม่ชัดเจนหรือเป็นที่ขัดแย้งร่วมกัน

กรณีเช่นนี้มีอยู่ในหลายประเทศ ไทยกับมาเลเซียก็ใช้พื้นที่ร่วมกันเพื่อผลิตแก็ส หลายประเทศที่พูดจากันได้ก็ตกลงใช้พื้นที่ทั้งบนบกและในทะเลร่วมกันได้ วันนี้กำลังเตรียมไปสู่ประชาคมอาเซียน ซึ่งผู้คนจะไปมาหาสู่กันได้เหมือนเป็นชุมชนเดียวกัน

แต่ถ้าพูดกันแต่เรื่องเศรษฐกิจก็จะมีแต่เรื่องผลประโยชน์ มีเรื่องการแข่งขัน การเอาเปรียบกัน แทนที่จะแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง ก็จะเพิ่มปัญหา เพราะไม่สนใจ ทุนทางสังคม สนใจแต่ ทุนเศรษฐกิจ

ประเทศต่างๆ กำลังจะกลายเป็นประชาคมเดียว แต่ผู้คนยังดูถูกกัน ไม่ไว้ใจกัน จะอยู่ร่วมกันเป็นประชาคมได้อย่างไร คนไทยยังดูถูกลาว ดูถูกเขมร ยังเกลียดพม่า กลัวเวียดนาม ไม่มีความไว้ใจกันเลย

การพัฒนาประเทศ ไม่ว่าในประเทศหรือระหว่างประเทศ ถ้าเอาการเมืองนำหน้าก็เกิดปัญหา เพราะนักการเมืองที่เล่นการเมืองมากเกินไป คิดถึงแต่ประโยชน์ส่วนตน ส่วนพวกพ้องมากกว่าส่วนรวม การเมืองสามารถนำสังคมประเทศชาติเข้าป่าเข้าดง หรือไปสู่ความหายนะได้ โดยที่ไม่เคยเรียนรู้จากประวัติศาสตร์ 

การเมืองไทยวันนี้ทำให้สังคมแตกแยกเป็น 2 ฝ่ายอย่างชัดเจน มีสีแดง สีเหลืองและสีต่างๆ พวกหนึ่งใช้มือตบ อีกพวกใช้ตีนตบ พวกหนึ่งหน้ากากขาว อีกพวกก็หน้ากากแดง พวกหนึ่งออกมาประท้วงขับไล่รัฐบาล พวกหนึ่งก็ออกมาปกป้องและขัดขวาง จนลงไม้ลงมือ เลือดตกยางออก 

ผู้คนจำนวนมากเป็นเหยื่อการเมือง เป็นเครื่องมือของนักการเมือง เป็นมวลชนที่ถูกครอบงำ ไล่ต้อนไปตามทางที่เขาอยากให้ไป เป็นการแบ่งแยกและปกครอง ต่างตอบแทนผลประโยชน์ด้วยประชานิยม 
แทนที่จะมานั่งคุยกับ พูดจาหารือ หาทางออกจากความขัดแย้ง ความแตกต่างทางแนวคิดทางการเมืองร่วมกัน

ประชาธิปไตยไม่ได้แปลว่าไปเลือกตั้งเท่านั้น แต่หมายถึงการที่ประชาชนเป็นผู้นกำหนดชีวิตของตนเอง เพียงแต่เลือกผู้แทนตนเองไปทำงานนิติบัญญัติในสภาเท่านั้น

ถ้าหากผู้แทนไม่ได้ทำหน้าที่แทนอย่างที่ตนเองต้องการ ประชาชนก็มีสิทธิ์ลุกขึ้นมาทวงอำนาจคืน มีสิทธิ์ที่จะจัดการพบปะระหว่างองค์กรประชาชนในส่วนต่างๆ เพื่อหาทางออกที่ดีกว่า 

ไม่มีอะไรที่จะเชื่อมโยงผู้คนจากภาคส่วนต่างๆ ให้มาร่วมกันหาทางออกได้ถ้าหากไม่ฟื้นฟูทุนทางสังคม ทุนที่ทำให้ความไว้วางใจกันระหว่างผู้คนกลับคืนมา หลังจากที่ถูกการเมืองทำลายไปเกือบหมด

Last modified on Thursday, 04 July 2013 16:07