phongphit.com : การสื่อสารคือการพัฒนา

สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ 5 กุมภาพันธ์ 2559

การวางแผนยุทธศาสตร์ (strategic planning)

              การวางแผนยุทธศาสตร์เป็นกระบวนการเตรียมการขั้นตอนต่างๆ เพื่อนำองค์กรมุ่งหน้าสู่เป้าหมายหรือสถานภาพอันพึงปรารถนาแห่งอนาคต ตามเป้าหมายและวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

            วิธีการวางแผนยุทธศาสตร์ส่วนใหญ่ใช้วิธีการหรือกระบวนการที่เรียกกันว่า STP ซึ่งย่อมาจากคำว่า Situation (สถานการณ์) หมายถึงการประเมินสถานการณ์ว่าขณะที่อยู่ที่ไหน เราอยู่ที่ไหน มาถึงนี่ได้อย่างไร Target (เป้าหมาย) แปลว่าเราต้องการจะไปไหน และ Path (หนทาง) เราจะไปถึงที่นั่นได้อย่างไร

            นอกนั้น ยังอาจใช้เครื่องมือหรือวิธีการอื่นๆ เช่น การประเมินสภาพแวดล้อม การใช้วิธีการ SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Treats – จุดแข็ง, จุดอ่อน, โอกาส, สิ่งที่อาจเป็นปัญหาอุปสรรค) GTSM (Goals, Target, Strategies, Measures – เป้าประสงค์, เป้าหมาย, ยุทธศาสตร์, มาตรการ)

            คำว่า “ยุทธศาสตร์” (strategy) ยืมมาจากศัพท์ทางการทหารเพื่อใช้ในทางธุรกิจ ซึ่งก็เป็นการสู้รบทางการค้า การดำเนินงานที่มีการแข่งขัน การพัฒนาแนวปฏิบัติที่จะทำให้องค์กรหรือบริษัทของตนเกิดข้อได้เปรียบคู่แข่ง (competitive advantage) ไมเกิล พอร์เตอร์บอกว่า ยุทธศาสตร์การแข่งขัน (competitive strategy) เป็นเรื่อง “การทำอะไรให้แตกต่าง” (“about being different”)

            ยุทธศาสตร์ที่ดีจะรวมเอาเป้าหมาย (goals) นโยบาย (policies) และกิจกรรมเกี่ยวเนื่องต่างๆ ที่เป็นกลยุทธ (tactics) อย่างเป็นองค์รวมที่ลงตัว หรืออีกนัยหนึ่ง เป็นการรวมเอาเป้าหมายและวิธีการเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน

            ผู้นำ (leader) ที่ดีเป็นนักยุทธศาสตร์ เป็นผู้มองไกล กว้างและลึก มองทะลุเห็นแนวทางที่เหมาะสมมีประสิทธิภาพเพื่อเดินไปสู่เป้าหมาย  ผู้จัดการ (manager) ที่ดีมีความสามารถในการจัดการอย่างมี ยุทธวิธี หรือกลยุทธ (tactics)

ยุทธวิธีหรือกลยุทธ (tactics) เป็นวิธีปฏิบัติตามยุทธศาสตร์ ถ้าเปรียบกับการรบ แม่ทัพเป็นผู้นำกองทัพไปรบด้วยยุทธวิธีตามแผนยุทธศาสตร์ที่จอมทัพหรือผู้บัญชาการสูงสุดและคณะเสนาธิการได้วางไว้

แผนยุทธศาสตร์ (strategic plan)

            แผนยุทธศาสตร์เป็นแผนการดำเนินงานที่ร่างขึ้นมาอย่างเป็นระบบซึ่งองค์ประกอบต่างๆ สัมพันธ์สอดคล้องกัน เป็นแผนที่มีวิสัยทัศน์ (vision) หรือภาพฝันที่วาดไว้ เป็น “การร่วมจิต”  มีเป้าประสงค์ (purpose) อันแสดงถึงเจตจำนงค์ร่วมของทุกฝ่าย หรือ “การร่วมใจ” ผนึกพลังใจของทุกฝ่ายเพื่อกระทำพันธกิจ (mission) อันถือเป็นหน้าที่รับผิดชอบ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ (objectives) ที่ตั้งไว้เป็นรายละเอียด เพื่อให้เกิดผลกระทบ (outcome) และได้ผลลัพธ์ (output) ที่พึงประสงค์

            แผนยุทธศาสตร์ที่ดีมาจากการวิเคราะห์อดีต รู้ปัจจุบัน เพื่อไล่ให้ทันอนาคต วิเคราะห์สถานการณ์ที่ผ่านมา วิเคราะห์ทรัพยากร ทุนต่างๆ อันเป็นศักยภาพหรือความสามารถที่ยังไม่ได้พัฒนาหรือยังไม่ได้พัฒนาเต็มที่ หรือที่ยังซ่อนเร้นอยู่

            แผนยุทธศาสตร์ที่ดีเป็นผลที่เกิดจากกระบวนการวางแผนที่ดี บริหารจัดการแผนอย่างมีประสิทธิภาพ (efficiently) เกิดเป็นประสิทธิผล (effectiveness) ที่ปรากฏจริง เป็นแผนที่มีเป้าประสงค์ดี (purpose) ก่อให้เกิดการร่วมใจ มีหลักการดี (principles) ก่อให้เกิดการร่วมคิด  มีส่วนร่วมของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง (participation) ก่อให้เกิดการร่วมทำ และมีการแบ่งบทบาทหน้าที่จัดการดี (organization) ก่อให้เกิดการร่วมแรง ในภาษาไทยก็พูดกันเป็นวลีว่า “ร่วมแรงร่วมใจ ร่วมคิดร่วมทำ”

 

เครดิต ยูเนียน (Credit Union)

            เครดิตยูเนียนเป็นชื่อเรียกกลุ่มออมทรัพย์ประเภทหนึ่ง ซึ่งในประเทศไทยได้จดทะเบียนเป็นสหกรณ์ออมทรัพย์เครดิตยูเนียน มีต้นกำเนิดจากประเทศเยอรมนีโดยมีนายฟรีดรีช วิลเฮล์ม ไรฟายเซน เป็นผู้ก่อตั้งเมื่อปี 1849 จดทะเบียนเมื่อปี 1866 เพื่อให้ชาวบ้านทั่วไป ชาวนา กรรมกร นำเงินมาออม แล้วจัดการบริหารให้กู้ยืมในหมู่สมาชิก ปลายปีมีการปันผลกำไร นำกำไรบางส่วนไปจัดสวัสดิการต่างๆ ให้สมาชิก และช่วยพัฒนาท้องถิ่น   

            สหกรณ์ออมทรัพย์ไรไฟายเซนได้แพร่หลายออกไปในประเทศต่างๆ ในยุโรป ในปี 1900 ก็เริ่มเปิดตัวที่แคนาดาและแพร่ไปในสหรัฐอเมริกา และได้ชื่อ “เครดิตยูเนียน” ที่อเมริกาเหนือนี่เอง ปัจจุบันมีเครดิตยูเนียนในสหรัฐอเมริกาอยู่ประมาณ 13,000 แห่ง ทำประโยชน์ให้ชาวอเมริกันกว่า 75 ล้านคน มีอาสาสมัครทำงานอยู่กว่า 200,000 คน

            เครดิตยูเนียนกลุ่มแรกของประเทศไทยเกิดขึ้นเมื่อปี 2508 ที่ชุมชนแออัดห้วยขวาง ที่ซอยศูนย์กลางเทวา (ประชาสงเคราะห์ 24) เริ่มจากสมาชิก 13 คน เงินออม 280 บาท ในปี 2547 มีสมาชิกอยู่กว่า 1,200 คน มีเงินเรือนหุ้น เงินฝาก สินทรัพย์รวมประมาณ 80 ล้านบาท  จากเริ่มต้นจนถึงปี 2547 ได้ให้เงินกู้แก่สมาชิกกว่า 25,000 คน รวมเป็นเงินกว่า 350 ล้านบาท

            ทั่วประเทศไทยวันนี้มีสหกรณ์ออมทรัพย์เครดิตยูเยียนที่จดทะเบียนอยู่ 300 กว่ากลุ่ม และยังไม่ได้จดอีกประมาณ 400 กลุ่ม  เฉพาะที่จังหวัดเพชรบุรีแห่งเดียวมีเครดิตยูเนียนอยู่ 40 กว่ากลุ่ม มีสมาชิกกว่า 35,000 คน มีเงินออมและเงินหมุนเวียนกว่า 300 ล้านบาท

            คำว่าเครดิตยูเนียนเป็นภาษาอังกฤษ แปลตามตัวว่า การรวมกลุ่มด้วยความไว้ใจกัน มีความเชื่อถือกัน ผู้ที่ต้องการเป็นสมาชิกจะได้รับการอบรมเตรียมตัวก่อนเพื่อให้เข้าใจจิตวิญญาณ (spirit) ของเครดิตยูเนียน ซึ่งมีอยู่ 5 ข้อ คือ ความซื่อสัตย์ ความเสียสละ ความรับผิดชอบ ความเห็นใจกัน และความไว้ใจกัน และให้เข้าใจว่า เครดิตยูเนียนเป็นเครื่องมือเพื่อให้คนช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ทำให้เกิดระบบสวัสดิการและความมั่นคงในชีวิต

สยามรัฐรายวัน 3 กุมภาพันธ์ 2559

มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งซึ่งไม่เกี่ยวเกี่ยวกับ “ลูกเทพ” โดยตรงแต่โดยอ้อม เป็นงานวิจัยที่ยาวนานที่สุดของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดที่ทำกันถึง 75 ปี วิจัยตั้งคำถามว่า ชีวิตที่ดีมีความสุขคืออะไร ติดตามชีวิตผู้คน 724 คน วันนี้ยังมีชีวิตอยู่ 60 คนในวัย 90

งานวิจัยนี้ได้ติดตามผู้คนตั้งแต่วัยหนุ่มถึงวัยชรา ไปพูดคุยด้วยถึงบ้าน คุยกับสามีและภรรยา คุยกับลูกหลานอีก 2,000 กว่าคน กับคนใกล้ชิด ขอดูผลการตรวจสุขภาพและหลักฐานอื่นๆ เพื่อหาข้อสรุปว่า ชีวิตที่ดีมีความสุขของคนเหล่านี้ คือ อะไร

ถ้าใช้แบบสอบถามถามคนสมัยก่อนและสมัยนี้ว่า เป้าหมายชีวิตของคุณคืออะไร ก็จะได้คำตอบคล้ายกัน ร้อยละ 80 อยากรวย ร้อยละ 50 อยากมีชื่อเสียง แต่งานวิจัยนี้และวิจัยไหนก็ได้ข้อมูลเหมือนกันว่า ความร่ำรวยและการมีชื่อเสียงไม่ได้เป็นปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้สุขภาวะดีมีความสุข

ข้อสรุปงานวิจัย 75 ปี (1938-2013) พบว่า ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้คนมีความสุข คือ ความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น กับครอบครัว เพื่อน ชุมชน (กลุ่มคนที่ตนสังกัด อาจเป็นที่ทำงานและอื่นๆ) คนที่มีความสัมพันธ์ที่ดีมีสุขภาพดีกว่า มีความสุขมากกว่า อายุยืนยาวกว่าคนที่ขาดความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น คนที่เหงา โดดเดี่ยวสุขภาพจะทรุดโทรมเร็วขึ้นเมื่อเข้าวัยกลางคน สมองเสื่อมลงเร็วกว่า อายุสั้นกว่า

สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ 29 มกราคม 2559

การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)

        การแพทย์ทางเลือกหมายถึงการแพทย์ที่อยู่นอกจากขอบเขตการแพทย์แผนปัจจุบัน การแพทย์ทางเลือกครอบคลุมขอบเขตกว้างขวางของการดูแลรักษาสุขภาพ ทั้งแนวคิด ปรัชญา วิธีการที่หลากหลายที่ปรากฎในแต่ละวัฒนธรรมท้องถิ่น  แนวคิดและแนวทางเหล่านี้มักไม่มีการเรียนการสอนในโรงเรียนแพทย์ทั่วไป เช่น การรักษาแบบธรรมชาติ  อายุรเวท  การฝังเข็ม ธาราบำบัด การทำสมาธิ เป็นต้น

การแพทย์เสริม (complementary medicine) การแพทย์เสริมหมายถึงการนำเอาการแพทย์ทางเลือกมาเสริมการแพทย์แผนปัจจุบัน  ถ้าหากใช้การแพทย์ทางเลือกเดี่ยวๆ ก็เรียกว่าการแพทย์ทางเลือก  เมื่อใดที่นำไปเสริมการแพทย์แผนปัจจุบันก็เรียกว่าการแพทย์เสริม เช่น การนำเอาการฝังเข็มไปใช้เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดจากการผ่าตัดแทนที่จะใช้ยาชาหรือยาสลบ มักใช้กันในประเทศจีน  หรือตัวอย่างของการปรับเปลี่ยนการดำเนินชีวิตเพื่อรักษาโรคหัวใจและอีกหลายโรค (อาหาร การออกกำลังกาย การทำงาน อารมณ์ การทำสมาธิ การใช้สมุนไพร และธรรมชาติบำบัด ทั้งหมดรวมกัน เป็นต้น)

การแพทย์องค์รวม (holistic medicine) การแพทย์องค์รวม คือการดูแลรักษาสุขภาพโดยคำนึงถึง “คน” ในทุกด้าน คนผู้มีร่างกาย จิตใจ อารมณ์ ความรู้สึก สิ่งแวดล้อมทางกายภาพและทางสังคม

Page 1 of 82